Nét đặc trưng của nhà gỗ cổ truyền Việt Nam


- Dốc mái nhà gỗ cổ truyền thẳng

- Dùng bảy, kẻ đỡ mái hiên

-Cột mập to, phình ở phần giữa thân dưới

1

Mái nhà gỗ cổ truyền ở Bắc bộ

- Tàu đao quật ở góc mái, gắn thêm con náp và hàng gạch hoa chanh dọc bờ guột, chùa Dâu, Bắc Ninh

- Chùa Hộ, tòa nhà hai mái lộ hồi với trang trí bờ nóc với con kìm, chùa Keo, Thái Bình

- Triền mái của kiến trúc nhà gỗ cổ truyền Việt Nam thẳng, không cong, nhưng hếch lên ở góc mái tạo sự thanh thoát, lấy cảm hứng từ mũi thuyền của nền văn hóa sông nước. Phần mái lớn và thường chiếm tới 2/3 chiều cao mặt đứng công trình, nhất là đối với mái đình. Góc mái tức “tàu đao” làm cong uốn ngược, còn được gọi là đao quật. Trong khi đó kiến trúc nhà gỗ Trung Hoa hay nhà gỗ Nhật Bản tuy cũng mái cong chỉ hơi hếch ở góc mái còn thân mái võng xuống, dốc nhiều ở đỉnh rồi xoải dần khi xuống diềm mái. Ngói lợp mái nhà gỗ truyền thống Việt Nam là ngói mũi hài còn gọi là ngói vẩy rồng trong khi ngói lợp Trung Hoa là ngói âm dương hay ngói ống

2

Đỡ mái hiên bằng kẻ, hay bảy, một thanh chéo đỡ mái hiên vươn ra bằng nguyên tắc đòn bảy rất hay

Cột trụ nhà

Cột trụ nhà là phần đỡ chính của công trình, toàn bộ khối lượng công trình đều đặt lên các cột. Cột tròn và to mập, phình ở giữa. Tiết diện của cột thường là cột thân tròn nhưng cũng có khi dùng cột vuông.

Sức nặng công trình được đặt lên cột, cột đặt lên các đế chân cột chứ không chôn xuống nền và chính sức nặng của công trình làm công trình ổn định và vững vàng

Căn nhà gỗ được xây dựng theo các vì nhà, sau đó các vì được dựng lên và nối với nhau bằng các xà ngang và xà ngưỡng tạo thành một hình hộp, sau đố là lợp mái và làm tường nhà. Vì nhà chính là đơn vị cơ bản khi nói đến kích thước ngôi nhà, giữa hai vì gọi là “gian”. Vì nhà cũng là đặc trưng cho lối kiển trúc theo từng địa phương và từng thời kỳ, tuy rất trung thành với thức kiến trúc nhà gỗ cổ truyền Việt Nam

3

Chạm khắc tinh xảo

Trong thức kiến trúc nhà gỗ cổ truyền Việt Nam chạm trổ là phần rất quan trọng, nó thể hiện tinh thần công trình. So với kiến trúc Trung Hoa thích vẽ hình và sơn màu sặc sỡ, kiến trúc nhà gỗ cổ Việt Nam thường để mộc màu gỗ hay quét sơn ta bảo vệ có màu nâu, thích chạm trổ

Một số hình thức nhà gỗ Bắc Bộ cổ truyền

4

hình thức hai mái, hai đầu hồi bít đốc,hay theo hình thức bốn mái, với hai mái phụ hai đầu hồi gọi là hai chái nhà. Mỗi chái nhà gồm có một hàng cột quân (có thể thêm một hàng cột hiên), các hàng cột này xoay vuông góc với các hàng cột trong các gian chính. hoặc hình thức 8 mái chồng diêm.
Truyền thống người Việt thường làm theo nhà theo cơ số lẻ:

phương đình 1 gian chính giữa, bốn xung quanh hệ cột quân đẳng hướng;

Nhà gỗ cổ truyền làm  3 gian;
Nhà gỗ cổ truyền làm 5 gian hay nhà 3 gian 2 trái;
Nhà gỗ cổ truyền làm 7 gian hay nhà 5 gian 2 trái;
Nhà gỗ cổ truyền làm 9 gian hay nhà 7 gian 2 trái.


(click vào icon để chia sẻ bài viết)



Leave a Reply